OECD raporu, küresel tarım desteklerinin 2025’te 950 milyar doları aşarak rekor kırdığını ve bu durumun üretici, tüketici ve sektörün dayanıklılığı üzerindeki etkilerini inceliyor.
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) tarafından yayımlanan “Tarımsal Politikaların İzlenmesi ve Değerlendirilmesi” raporu, küresel tarım sektörünün artan şoklara karşı nasıl mücadele ettiğini ve bu süreçte kamu desteklerinin ulaştığı rekor seviyeleri gözler önüne seriyor. Mısır ve Peru gibi yeni ülkelerin de dahil edildiği 56 ülkeyi kapsayan analiz, tarım politikalarının üretici ve tüketici üzerindeki etkilerini mercek altına alıyor.
Rapora göre, küresel tarım sektörüne sağlanan toplam kamu desteği 2025 yılında 950 milyar doları aşarak tarihi bir zirveye ulaşıyor. Bu artışla birlikte, tarımsal desteklerin toplam üretim değerine oranı da 2023’teki yüzde 17,6’dan 2025’te yüzde 19,1’e yükseliyor. Uzun yıllardır süregelen düşüş eğiliminin tersine döndüğünü gösteren bu gelişme, özellikle gelişmekte olan ekonomilerde piyasa fiyatı desteklerinden kaynaklanıyor. OECD ülkelerinde ise afet kaynaklı olağanüstü yardımlar bütçe ödemelerinde öne çıkıyor. Ancak bu desteklerin önemli bir kısmının piyasa fiyatlarını değiştiren politikalara dayanması, çiftçilerin değişen koşullara uyumunu sınırlayabiliyor.
2023-2025 döneminde incelenen ülkelerde bireysel çiftçilere sağlanan yıllık ortalama destek 661 milyar dolar olarak hesaplanıyor. Ancak bu desteklerin ülkeler arasındaki dağılımında ciddi farklılıklar bulunuyor. Gelişmekte olan ekonomilerin hem üretim hem de destek politikalarındaki ağırlığının artması dikkat çekiyor. Bu ülkeler, yurt içi fiyatları artırıp azaltan politikalara daha fazla yönelerek tarımsal üretim sistemlerinin esnekliğini ve şoklara uyum kapasitesini zayıflatabiliyor. Raporda ayrıca, tarımsal destekleme politikalarının tüketiciler üzerindeki maliyetine de değiniliyor. Birçok üründe yurt içi fiyatların uluslararası seviyelerin üzerine çıkması, tüketicilerin alım gücünü olumsuz etkiliyor. 2023-2025 döneminde sağlanan toplam desteklerin yaklaşık yarısının, üretim ve ticaret üzerinde en bozucu etkiye sahip yöntemlerden oluştuğu belirtiliyor.
OECD, tarım sektörünün dayanıklılığını artırmak ve sürdürülebilir verimlilik büyümesini desteklemek için gerekli kamu yatırımlarının, sektörün dönüşüm ihtiyacına ayak uyduramadığına dikkat çekiyor. Genel hizmetlere yönelik kamu harcamalarının (tarımsal altyapı, Ar-Ge, inovasyon) 2023-2025 döneminde yıllık ortalama 118 milyar dolar olduğu rapor ediliyor. Hürmüz Boğazı’nın kapanması gibi jeopolitik gelişmelerin tarımsal girdi ve ürün piyasaları üzerinde ek baskı oluşturduğu belirtiliyor. Raporda, tarımsal desteklerin çevresel hedeflerle ilişkisinin sınırlı kaldığı vurgulanarak, desteklerin üretim ve fiyatlarla bağlantılı, piyasaları bozucu uygulamalardan ziyade daha hedefli politikalara kaydırılması öneriliyor. İnovasyon, bilgi sistemleri, altyapı ve risk yönetimine yönelik yatırımların artırılması ve desteklerin ölçülebilir çevresel sonuçlarla ilişkilendirilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Reklam & İşbirliği : [email protected]