Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim ve karşılıklı saldırılar küresel piyasalarda düşüşe neden oldu. ABD ve İran arasındaki tansiyon, petrol fiyatlarını yükseltirken borsalarda satış baskısı arttı.
Orta Doğu’daki artan gerilim, pay piyasalarında düşüş eğilimini sürdürüyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nda ABD ablukasının yeniden yürürlüğe girdiğini ve geçişlerden yüzde 20 ücret alınacağını duyurması tansiyonu yükseltti. İran Silahlı Kuvvetleri’nden yapılan açıklamada, ABD’nin boğaza müdahalesine izin verilmeyeceği belirtildi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise mutabakatın kriz sürecine girdiğini ifade etti.
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Savunma Bakanlığı, Hürmüz Boğazı’nın güney koridorunda iki tankerin İran’a ait füzelerle hedef alındığını, bir mürettebatın hayatını kaybettiğini ve sekiz personelin yaralandığını duyurdu. Bu çelişkili açıklamalar ve saldırılar, yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşmasına neden oldu. Hafta sonu Bahreyn, Kuveyt, Katar, Ürdün ve Umman’ı kapsayan saldırıların ardından iki ülkenin Hürmüz Boğazı’nın kontrolünün kendilerinde olduğunu iddia etmesi diplomatik süreci tehlikeye attı.
Yeniden başlayan saldırılar, uzun vadeli bir ateşkesin mümkün olup olmadığı konusunda endişeleri artırdı. ABD ve İran arasındaki gerilim petrol fiyatlarını yükseltirken, çatışmaların enerji arzında aksamalara ve enflasyonist baskıları artırabileceği endişeleri piyasalarda risk algısını yükseltti.
Yapay zeka hisselerindeki yükselişin aşırıya kaçtığına dair endişeler ve yarı iletken piyasasındaki dalgalanmalar, teknoloji sektörünün istikrarlı bir ivme yakalamasını zorlaştırıyor. ABD’de açıklanacak enflasyon verisi piyasaların ana odağı konumunda.
Son bir ayda petrol fiyatlarındaki geri çekilmeye rağmen, ABD’de Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) aylık bazda değişim göstermesi beklenmiyor. Bu veri, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz beklentilerini şekillendirecek. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, çekirdek enflasyon verisinin yüksek gelmesi durumunda para politikasında sıkılaştırmanın gerekebileceğini belirtti.
Fed Başkanı’nın Kongre’deki sunumu ve bilanço dönemi, piyasalardaki oynaklığın yüksek kalmasına neden olabilir. Bank of America, Wells Fargo, Citigroup, Goldman Sachs ve JPMorgan gibi büyük ABD bankalarının bilançoları yatırımcıların gündeminde olacak. ABD Hazine Bakanlığı, haziranda 120 milyar dolarlık bütçe açığı kaydetti.
ABD’nin İran’a yönelik saldırılarını şiddetlendirmesi, Hürmüz Boğazı kaynaklı arz endişelerini artırdı. Brent petrolün varil fiyatı 85 doların üzerine çıktı. Bu durum, Fed’in faiz artırımına gideceğine yönelik fiyatlamaları güçlendirerek pay piyasaları üzerinde baskı oluşturuyor. Analistler, ABD’nin askeri saldırılarının küresel ham petrol arzında aksamalara yol açtığına ve enflasyon endişelerini canlandırdığına dikkat çekiyor.
Petrol fiyatlarından kaynaklı artan enflasyonist endişelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,63 seviyesinde seyrediyor. Dolar endeksi yüzde 0,1 azalarak 101,2’ye indi. Altının onsu ise yatırımcılara alım fırsatı sunarak yüzde 0,5 artışla 4 bin 21 dolardan işlem görüyor.
New York borsasında ABD-İran gerilimi ve teknoloji hisselerindeki satış baskısı nedeniyle negatif bir seyir izlendi. Yarı iletken hisselerindeki düşüşler piyasaları etkiledi. Dow Jones endeksi yüzde 0,26, S&P 500 endeksi yüzde 0,79 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,55 değer kaybetti.
Avrupa borsalarında ise jeopolitik gerilimlere rağmen alış ağırlıklı bir seyir gözlendi. Telekomünikasyon ve enerji hisselerindeki güçlü seyir kayıpları telafi etmeye çalıştı. Ancak teknoloji hisselerindeki düşüşler iyimserliği sınırladı. Avrupa tahvil piyasalarında satış baskısı öne çıkarken, İngiltere Merkez Bankası’nın yıl sonuna kadar faiz artırımına gidebileceği tahmin ediliyor.
Asya piyasalarında da satış baskısı arttı. Çin’in haziran ayı ihracatı beklentilerin üzerinde yüzde 27 artış gösterdi. Güney Kore Merkez Bankası’nın, artan enflasyonist baskılar nedeniyle politika faizini artırması bekleniyor. Japonya’da sanayi üretimi beklentilerin altında kaldı. Bu gelişmelerle Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,4, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,7 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,5 geriledi.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü yüzde 1,60 değer kaybederek 14.092,02 puandan tamamladı. Dolar/TL, 47,0320’den işlem görüyor. Analistler, yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD enflasyon verisi ve Orta Doğu’daki gelişmelere ilişkin haber akışının takip edileceğini belirtiyor.
