VDK, vergi kaybı ve kaçağıyla mücadele için yapay zeka destekli Bilinç Platformu’nu devreye alıyor. Platform, mükelleflerin vergisel risklerini dijital ortamda görmesini sağlayacak.
Vergi Denetim Kurulu (VDK), vergi kaybı ve kaçağıyla mücadele kapsamında yapay zeka destekli yeni nesil dijital hizmeti Bilinç Platformu’nu bu yıl içinde kullanıma sunacak. Başkanlık, mükelleflerin vergisel risklerini doğrudan görebileceği ve durumlarını değerlendirebileceği bu platform ile şeffaf ve rehberlik odaklı bir iletişim modeli hedefliyor.
Web uygulaması olarak hizmet verecek Bilinç Platformu, VDK tarafından tespit edilen riskleri mükelleflerle doğrudan paylaşacak. Bu sayede mükellefler, herhangi bir denetim veya ceza süreci başlamadan önce kendi risklerini görerek gerekli önlemleri alabilecek.
Platformun ilk aşamasında 150’den fazla kural bazlı vergi analizi ve makine öğrenmesi senaryoları devreye alınacak. Bu analizler sonucunda mükelleflerin vergisel riskleri sayısal skorlar halinde gösterilecek. Yüksek risk tespit edilen alanlarda sistem üzerinden rehberlik sunulması planlanıyor.
2024’te geliştirilen Büyük Kayıt Dışılık Çerçevesi de platforma entegre edilecek. Parasal hareketler üzerinden tespit edilen riskli işlemler mükelleflerin bilgisine sunularak kayıt dışılıkla mücadelede yeni bir dijital denetim katmanı oluşturulacak. Mükelleflerin parasal işlemlerinin izlendiğini bilerek daha dikkatli davranması bekleniyor.
Platformda sahte belge kullanımıyla ilgili riskler de önemli bir yer tutacak. Kuruluş Gözetimli Analiz (KURGAN) Sistemi çıktıları doğrultusunda, ticari ilişkilerdeki taraflardan kaynaklanan riskler ‘karşı taraf riski’ olarak paylaşılacak. Bu sayede mükellefler, kendi işlemleri kadar iş yaptıkları taraflardan doğabilecek riskleri de görebilecek.
Bilinç Platformu, klasik denetim anlayışının ötesine geçerek ‘ikaz denetimi’ yaklaşımını destekleyecek. Denetim gerektirmeyen ancak bilgilendirilmesinde fayda görülen hususlar hakkında mükellefler uyarılacak. Bu, olası hataların erken aşamada fark edilip düzeltilmesine olanak tanıyacak.
Platformun devreye alınmasıyla VDK’nın gözetim programlarının dijital ortama taşınması hedefleniyor. Sistem üzerinden talepte bulunan mükellefler için vergi müfettişleri rehberlik çalışması yürütebilecek.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Bilinç Platformu ile vergi denetiminde ‘denetim sonrası müdahale’ yerine ‘denetim öncesi bilinçlendirme’ anlayışını tesis edeceklerini belirtti. Şimşek, bu yaklaşımla mükelleflerin vergisel bilinç düzeyini artırmayı, haklarını korumayı, şeffaflığı sağlamayı ve denetim maliyetini en aza indirmeyi amaçladıklarını ifade etti.
